Kubadda cagtu waa ciyaar qurux badan, laakiin marka siyaasadda, awoodda dowladda iyo sharafta qaranku isku dhex milmaan, arrimuhu mararka qaar waxay noqdaan kuwo aad u xun.
Kuwani waa 8 jeer oo dalal ay ciqaabeen xulalkooda kubadda cagta, iyadoo cawaaqibku ka gudbay xanaaqa taageerayaasha oo keliya.
8. Gabon – Burburkii AFCON 2025
Gabon waxay ku dhammaysatay AFCON 2025 iyadoo laga badiyey dhammaan saddexdii kulan ee heerka guruubyada.
Jawaabta dowladda ayaa ahayd mid adag:
- Dhammaan shaqaalihii farsamada waa la eryay.
- Xulka qaranka si aan waqti loo cayimin ayaa loo hakiyey.
- Kabtanka Bruno Ecuele Manga iyo Pierre-Emerick Aubameyang si joogto ah ayaa looga saaray xulka.
Dowladdu waxay waxqabadka ku tilmaantay “ceeb qaran”.
7. Waqooyiga Kuuriya – Koobkii Adduunka 2010
Kadib markii Portugal 7-0 ku garaacday Waqooyiga Kuuriya, ciyaartoydu markii ay dalkooda ku noqdeen waxaa lagu qasbay kulan dadweyne oo socday lix saacadood.
Wararku waxay sheegeen in ciyaartoyda lagu amray inay cambaareeyaan tababarahoodii, halka tababaraha laftiisa lagu eedeeyey inuu khiyaamay hoggaanka dalka.
6. France – Ganaaxii Nicolas Anelka
Koobkii Adduunka 2010 wuxuu ahaa musiibo France.
Nicolas Anelka ayaa muran adag la galay tababare Raymond Domenech waxaana laga eryay xulka. Markii ciyaartoydu shaqo joojin sameeyeen:
- Anelka waxaa lagu ganaaxay 18 kulan.
- Patrice Evra 5 kulan.
- Franck Ribery 3 kulan.
- Jeremy Toulalan 1 kulan.
Tababarihii cusub Laurent Blanc xitaa ma soo xulan mid ka mid ah 23-kii ciyaaryahan ee ka qayb galay Koobka Adduunka.
5. El Salvador – 14 Ciyaaryahan oo Nolosha Laga Mamnuucay
Sanadkii 2013, 14 ciyaaryahan ayaa si joogto ah looga mamnuucay kubadda cagta kadib fadeexad la xiriirtay natiijooyin la sii qorsheeyay (match-fixing).
FIFA ayaa ganaaxyada ka dhigtay kuwo caalami ah, taas oo ka dhigan inaysan mar dambe meelna kaga ciyaari karin kubadda cagta.
4. Nigeria – Hakintii Madaxweynaha
Kadib markii Nigeria ku fashilantay Koobkii Adduunka 2010, Madaxweyne Goodluck Jonathan wuxuu:
- Laba sano ka hakiyey xulka tartamada caalamiga ah.
- Eryay madaxda xiriirka kubadda cagta.
- Amray baaritaan ku saabsan lacagihii loo isticmaalay xulka.
FIFA ayaa ku hanjabtay ganaaxyo sababtoo ah faragelinta dowladda, waxaana ugu dambayn hakintii la laalay.
3. Ciraaq – Xukunkii Uday Hussein
Tani waa mid ka mid ah sheekooyinka ugu naxdinta badan.
Uday Hussein, wiilka Saddam Hussein, ayaa maamulayay kubadda cagta Ciraaq intii u dhexeysay 1984 ilaa 2003.
Ciyaartoyda guuldarraysta:
- Waa la xidhay.
- Waa la garaacay.
- Waa la jirdilay.
Qaar waxaa lagu khasbi jiray inay kubbado shub ah ku laadaan kulayl daran, halka qaar kalena lagu garaaci jiray fiilooyin koronto.
2. Zaire (DR Congo) – Koobkii Adduunka 1974
Zaire waxay noqotay kooxdii ugu horreysay ee Afrikada Saxaraha ka hooseysa ee gaarta Koobka Adduunka.
Laakiin markii ay 9-0 uga badisay Yugoslavia:
- Madaxweynaha Mobutu ayaa u hanjabay ciyaartoyda.
- Waxaa loo sheegay in haddii Brazil afar gool ama ka badan kaga badiso aysan dalkooda ku laaban doonin.
Markii ay tartanka ka soo laabteen, taageero lama siin, dhaqaalihii kubadda cagta waa la jaray, ciyaartoy badanna saboolnimo ayay ku dhammaadeen.
1. Hungary – Kacdoonkii 1956
Kooxdii caanka ahayd ee “Magical Magyars” ee Hungary waxay ahayd kooxda ugu awoodda badan dunida 1950-meeyadii.
Markii Kacdoonkii Hungary ee 1956 dhacay:
- Xiddigo ay ka mid yihiin Ferenc Puskás, Sándor Kocsis iyo Zoltán Czibor waxay doorteen inay qurbaha ku noolaadaan.
- Xulka Hungary ayaa kala daatay.
- Dalka mar dambe ma soo celin heerkii uu markaas joogay.
Be the first to comment